Cẩm nang
Cúng Rằm Tháng Giêng 2026: Cách Cúng, Mâm Cúng, Giờ Tốt & Văn Khấn Đầy Đủ
Cúng rằm tháng Giêng 2026 là lễ cúng gia tiên quan trọng nhất trong năm, được thực hiện vào ngày 15 tháng Giêng Âm lịch (24/02/2026 Dương lịch), nhằm cầu phúc lành và khởi đầu may mắn cho cả năm mới. Đây không chỉ là một nghi thức tâm linh mà còn là truyền thống lâu đời của người Việt, tượng trưng cho sự kính trọng, biết ơn tổ tiên. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về cách cúng rằm chuẩn phong tục, mâm cúng đầy đủ (mâm mặn & chay), giờ hoàng đạo tốt nhất và mẫu bài văn khân chuẩn.
Bạn nên xác định rõ quy trình cúng từng bước khi chuẩn bị cho lễ Rằm tháng Giêng, bên cạnh đó chuẩn bị các lễ vật và mâm cúng đầy đủ theo phong tục truyền thống, có khả năng chọn giờ hoàng đạo phù hợp nhất (giờ Ngọ 11-13h được xem là giờ vàng), đồng thời chuẩn bị bài văn khấn chuẩn để cầu nguyện với tổ tiên. Hơn nữa, nắm vững những kiến thức này sẽ giúp bạn thực hiện lễ cúng một cách linh thiêng, cầu được phúc lành và khởi đầu năm mới với tâm lý thoải mái, tự tin.
Rằm tháng giêng 2026 rơi vào ngày mấy?
Cách cúng rằm tháng giêng 2026 chuẩn theo phong tục
Bước 1 - Chuẩn Bị Trước Khi Cúng Rằm Tháng Giêng
- Vệ sinh nhà cửa, quét dọn nhà thờ gia tiên: Dọn sạch bụi bẩn, lau bàn thờ, sắp xếp gọn gàng. Theo phong tục, nhà cửa sạch sẽ sẽ giúp gia đình thu hút phúc khí, gia tiên cũng yên tâm hơn khi ghé thăm.
- Chuẩn bị quần áo lịch sự: Mặc quần áo sạch sẽ, trang trọng (không mặc quần áo rách, cũ kỹ). Tránh mặc quần áo màu đen hoàn toàn, vì đó là màu tang tóc, không phù hợp với lễ cúng mang ý nghĩa tích cực.
- Tránh những chứng dạo không nên: Trước ngày cúng, tránh nói những lời không tốt, tránh cãi vã, cãi cọ với gia đình, tránh ăn thịt lợn sống hay những thứ bất sạch. Nên giữ tâm tính vui vẻ, bình yên.
- Chuẩn bị những lễ vật cần thiết: Hương, nến, trầu, cau, rượu, quả cân bánh, v.v theo danh sách mâm cúng (sẽ nói chi tiết ở phần sau).
- Thời gian chuẩn bị tốt nhất là từ ngày hôm trước (ngày 14 Âm lịch), để tránh vội vàng, hỗn loạn. Nếu bận rộn, có thể chuẩn bị từ sáng sớm ngày cúng (ngày 15), nhưng không nên để công việc chuẩn bị kéo dài quá giờ cúng.
Bước 2 - Cách Sắp Xếp Mâm Cúng Đúng Chuẩn
- Đặt mâm cúng chính giữa bàn thờ: Mâm cúng nên đặt ở vị trí trung tâm, cao nhất so với các vật khác, tượng trưng cho sự kính trọng, tôn vinh.
- Thứ tự sắp xếp từ trước đến sau: Phía trước đặt các thứ có mùi thơm (hương, hoa), phía giữa đặt các loại thực phẩm (gà, xôi, bánh), phía sau đặt rượu, nước.
- Bố trí hợp lý để cân bằng và đẹp mắt: Không nên xếp chật chúng, tạo khoảng trống hợp lý giữa các lễ vật, để tránh chúng bị đổ vỡ khi người đỉnh cúng.
- Những vị trí nên đặt nhang, nến, lễ vật chính: Nhang nên cắm ở giữa mâm, nến đặt hai bên (hoặc một bên nếu có), lễ vật chính (như gà luộc) đặt ở trung tâm, dễ nhìn thấy.
Bước 3 - Cách Thực Hiện Nghi Thức Cúng
- Khấn lạy tổ tiên: Quỳ xuống trước mâm cúng, khấn ba lạy (hoặc chín lạy tùy phong tục gia đình). Khi khấn, tâm niệm rõ ràng, tôn trọng, cầu xin phúc lành từ gia tiên.
- Đốt nhang: Sau khi khấn xong, lấy nhang từ bên ngoài (thường là nhang được thắp sáng ở bàn thờ), cắm vào mâm cúng. Theo phong tục, nhang tượng trưng cho sự thông liên giữa thế gian và cõi linh, giúp gia tiên “nhận” được lễ cúng của chúng ta.
- Đốt vàng mã (nếu có): Một số gia đình cúng cùng với vàng mã (tiền giấy để cúng cho tổ tiên), đốt trong bát hoặc thau hợp kim. Tuy nhiên, điều này tùy theo phong tục gia đình.
- Cầu nguyện: Đọc bài văn khấn chuẩn (xem phần Bài Văn Khấn phía dưới), hoặc thầm cầu nguyện bằng lời nói riêng của mình, cầu xin phúc lành cho gia đình trong năm sắp tới.
Bước 4 - Sau Khi Cúng Xong Phải Làm Gì
- Dọn mâm cúng: Sau khi nhang cạn (thường là sau 15-30 phút), bạn có thể dọn mâm cúng. Tránh để lễ vật lâu trên mâm, để tránh bốc mùi hôi, bệ bộp.
- Xử lý lễ vật (ăn như thế nào, bỏ như thế nào): Các thực phẩm cúng (gà, xôi, bánh, trái cây) sau khi dọn xuống, gia đình có thể ăn để chia phúc. Đây là truyền thống “ăn cơm cúng”, được xem là cách để gia đình hưởng phúc lành mà gia tiên đã cầu xin.
- Những vật không thể ăn (hoa, trầu, cau): Hoa có thể cắm lại để trang trí nhà, trầu cau không ăn được, bạn có thể bỏ vào sọt rác hoặc chôn xuống đất (theo phong tục, chôn trầu cau xuống đất là cách tôn trọng).
- Tránh lãng phí: Các thực phẩm cúng nên được sử dụng triệt để, không nên bỏ đi vô ích, vì đó là cách vô ơn với gia tiên.
Mâm Cúng Rằm Tháng Giêng 2026 Chuẩn Nhất - Mặn & Chay Đầy Đủ
Mâm Cúng Mặn (Cúng Gia Tiên) - Những Lễ Vật Bắt Buộc
- Bát canh ninh măng xương heo: Măng tươi (hoặc măng khô mua sẵn), luộc cùng xương heo, tạo nước canh thơm, bổ. Bát này tượng trưng cho sự liên kết gia đình, sự yên ổn trong nhà.
- Bát canh bóng (hoặc canh bó): Bóng là loại nấm, luộc với nước hoặc xương. Một số gia đình dùng canh bó (bó của cua/tôm). Bát này tượng trưng cho sự sum họp.
- Bát miến (canh miến): Miến là sợi mưa từ lạc, luộc với nước hoặc xương. Miến tượng trưng cho sự dài lâu, trao thêm sự sống.
- Bát canh mọc (hoặc mọc): Mọc là mầm đậu, luộc với nước hoặc xương. Mọc tượng trưng cho sự mọc lên, phát triển, may mắn.
- Dĩa 1 - Gà luộc nguyên con: Nên chọn gà trống tơ (chưa đẻ), luộc chín và bày nguyên con. Gà nguyên con tượng trưng cho sự trọn vẹn, hoàn hảo. Gà được xem là “vua của các con vật” trong phong tục Việt, nên luôn xuất hiện trong mâm cúng quan trọng.
- Dĩa 2 - Thịt lợn hoặc giò: Thịt lợn luộc chín cắt thành miếng, hoặc giò chả (thịt lợn xay trộn với gia vị rồi cuốn lại). Thịt lợn tượng trưng cho sự dư dả, giàu có.
- Dĩa 3 - Nem thính: Nem chiên, hoặc nem chua. Nem thính tượng trưng cho sự ngọt ngào, hài hòa.
- Dĩa 4 - Xôi: Xôi nếp hoặc xôi lứt, luộc chín cho vào một cái bát hoặc đĩa. Xôi tượng trưng cho sự dính kết, sum họp gia đình.
- Dĩa 5 - Bánh chưng hoặc bánh tráng: Bánh chưng (bánh vuông gồm nếp và đậu xanh) hoặc bánh tráng (bánh tròn). Bánh chưng là lễ vật truyền thống, tượng trưng cho hình ảnh của trái đất (có hình vuông).
- Dĩa 6 - Rau sống: Rau muống, rau cải, dền hoặc những loại rau xanh khác. Rau tượng trưng cho sự tươi tắn, sạch sẽ, phát triển.
- Trầu, cau, cam, quýt: Trầu cau là lễ vật truyền thống, thường xuyên có mặt trong các lễ cúng. Cam quýt tượng trưng cho sự sum họp, ăn chung và may mắn. Thường để 3-5 trái.
- Muối, tiêu, mắm: Những gia vị cơ bản, tượng trưng cho hương vị của cuộc sống.
- Rượu: Thường để một bát rượu trắng hoặc rượu nhân sâm. Rượu tượng trưng cho sự vui vẻ, liên hoan.
Mâm Cúng Chay (Cúng Phật/Thần Linh) - Những Lễ Vật Bắt Buộc
- Hương: Thường chuẩn bị 1-3 loại hương (hương thơm Tây, hương trầm, hương Tàu). Hương tượng trưng cho sự thông liên, là “cầu nối” giữa thế gian và cõi linh. Hương nên để trong một cái lư hương (nồi nhỏ) để dễ dàng đốt.
- Hoa: Nên chọn hoa tươi, thơm (hoa chuối vàng, hoa quỳnh, hoa bạch hợp, hoa đại đóa). Hoa tượng trưng cho sự xinh đẹp, thanh tịnh. Thường chuẩn bị 3-5 bông hoa.
- Trà: Trà xanh hoặc trà ô long, pha nước trong một tách hoặc bát nhỏ. Trà tượng trưng cho sự thanh tâm, tỉnh táo.
- Quả cân: Quả tươi (cam, quýt, vải, thanh yên, dâu, v.v), cắt làm đôi hoặc để nguyên tùy loại. Quả tượng trưng cho sự trọn vẹn, sum họp. Thường để 3-5 loại quả khác nhau.
- Bánh chưng chay: Bánh chưng làm từ nếp và đậu xanh mà không có thịt. Hoặc bánh tráng chay.
- Thực (xôi, chè hoặc bát cơm): Xôi nếp chay, hoặc chè ngôi, hoặc một bát cơm nhỏ. Thực tượng trưng cho sự no đủ, ấm áp.
- Quả xoài: Xoài cũng được tránh ở một số gia đình vì tính chất của xoài.
- Quả dâu: Một số gia đình tránh vì dâu được xem là hạn chế.
Những Lễ Vật Bổ Sung & Tùy Chọn
- Rượu: Rượu trắng hoặc rượu ngâm (rượu ngâm nhân sâm, rượu ngâm quế, v.v). Rượu để thêm phần “vui vẻ” cho lễ cúng.
- Nước lọc hoặc nước ngọt: Nước uống để “quench” khát của gia tiên.
- Bánh kẹo: Bánh trung thu, bánh mứt, kẹo mía, v.v. Bánh kẹo tượng trưng cho sự ngọt ngào, vui vẻ.
- Mâm sứ, khay, ly, cốc: Những dụng cụ để sắp xếp lễ vật, làm cho mâm cúng gọn gàng, sạch sẽ hơn.
- Cá sống hoặc cá tươi (nguyên con): Theo phong tục, cá sống được xem là tượng trưng cho sự “lướt qua”, “trốn tránh”, không phù hợp với ý nghĩa cầu bình an.
- Thịt chó, thịt mèo: Những động vật này được xem là cấm kỵ trong phong tục Việt.
- Quả chuối chín: Như đã đề cập, tùy phong tục.
- Những thứ có mùi hôi, bốc mùi: Ví dụ như cá khô, tôm khô có mùi quá nồng, không phù hợp với lễ cúng.
Cách Bố Trí Mâm Cúng Hợp Lý
- Thứ tự từ trước đến sau: Phía trước (gần người cúng) để những lễ vật có mùi thơm (hương, hoa, trà), phía giữa để những loại thực phẩm (gà, xôi, bánh), phía sau để rượu, nước.
- Khoảng cách giữa các lễ vật: Không xếp chật chúng, để khoảng trống hợp lý, giúp mâm cúng trông rộng rãi, tươi mới, và dễ để các lễ vật không va chạm vỡ vụn.
- Những vị trí nên đặt nhang, nến: Nhang cắm ở giữa hoặc hơi về phía sau, nến đặt hai bên (hoặc một bên nếu không gian hẹp).
- Lễ vật chính đặt ở vị trí dễ nhìn: Gà luộc (lễ vật chính của mâm mặn) nên đặt ở vị trí trung tâm, dễ nhìn thấy từ ngoài.
Giờ Cúng Rằm Tháng Giêng 2026 - Giờ Hoàng Đạo Tốt Nhất
Các Giờ Hoàng Đạo Thích Hợp Cúng Rằm
- Ý nghĩa tâm linh: Giờ Dần là giờ “thanh tịnh”, khi thế gian vừa mới thức dậy, không khí sạch sẽ, thanh tĩnh nhất. Đây là thời gian tốt để cầu xin những điều liên quan đến “thanh tịnh”, “bắt đầu mới”, “tâm linh”.
- Ai nên cúng vào giờ này: Những gia đình thích thức dậy sớm, hoặc những người muốn bắt đầu năm mới với tinh thần thanh tịnh, thanh tâm.
- Ưu điểm: Không khí sạch sẽ, yên tĩnh, ít người bận rộn, dễ tập trung tâm niệm.
- Ý nghĩa tâm linh: Giờ Mão là giờ “khởi đầu”, khi mặt trời vừa mọc, tượng trưng cho sự khởi đầu mới, hy vọng, phúc lành.
- Ai nên cúng vào giờ này: Những gia đình muốn khởi đầu năm mới với tâm lý thoải mái, vui vẻ, mong chờ những điều tốt lành.
- Ưu điểm: Giờ này vừa đủ sáng để nhìn rõ mâm cúng, vừa có ít người bận rộn.
- Ý nghĩa tâm linh: Giờ Thìn là giờ “rực rỡ”, “tươi sáng”, khi nắng mặt trời bắt đầu mạnh lên, tượng trưng cho sự phát triển, thành công, tài lộc.
- Ai nên cúng vào giờ này: Những gia đình muốn cầu xin tài lộc, thành công trong công việc, học tập.
- Ưu điểm: Không khí vừa thanh tịnh, vừa có năng lượng tích cực.
- Ý nghĩa tâm linh: Giờ Ngọ là giờ “tối cao”, lúc mặt trời ở vị trí cao nhất trên bầu trời, tương tự như “đỉnh cao”, “thế mạnh”. Năng lượng dương khí (tích cực) ở mức cao nhất, phù hợp nhất để cầu xin những điều liên quan đến “may mắn”, “thành công”, “tài lộc”.
- Ai nên cúng vào giờ này: Hầu hết mọi gia đình đều có thể cúng vào giờ này, vì đây là giờ “tốt nhất”, “phổ biến nhất” cho lễ cúng Rằm.
- Ưu điểm: Năng lượng mạnh nhất, phù hợp nhất, được khuyến nghị rộng rãi. Thường nếu không có lý do gì cản trở, gia đình nên chọn giờ Ngọ để cúng Rằm.
- Ý nghĩa tâm linh: Giờ Tuất là giờ “yên tĩnh”, “thanh tịnh”, khi ánh sáng dần tắt, tượng trưng cho sự yên bình, thanh tâm. Đây là giờ tốt để cầu xin sự yên tĩnh, bình an cho gia đình.
- Ai nên cúng vào giờ này: Những gia đình quá bận rộn vào buổi sáng, hoặc muốn cúng vào buổi tối khi cả gia đình đã “xong việc”, có thời gian tập trung.
- Ưu điểm: Có thể cúng sau giờ làm việc, tập trung được tâm niệm.
Giờ Ngọ (11-13h Trưa) - Giờ Vàng Cúng Rằm Tháng Giêng
- Năng lượng mạnh nhất: Mặt trời ở vị trí cao nhất trên bầu trời, tạo ra dương khí mạnh nhất, giúp cầu xin phúc lành hiệu quả hơn.
- Sự khác biệt so với các giờ khác: Nếu giờ Dần, Mão, Thìn là “khởi đầu” hay “rực rỡ”, thì giờ Ngọ là “tối cao”, “thế mạnh”, là đỉnh cao của năng lượng.
- Lý do tại sao hầu hết mọi người chọn giờ Ngọ: Theo phong tục truyền thống, giờ Ngọ là giờ được khuyến nghị rộng rãi cho mọi lễ cúng quan trọng, không chỉ Rằm tháng Giêng mà còn các lễ cúng khác.
- Cách cảm nhận sự khác biệt: Khi bạn cúng vào giờ Ngọ, có thể bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt so với cúng vào các giờ khác, dù là tinh thần, hay cảm nhận tâm linh. Rất nhiều gia đình phản ánh rằng sau khi cúng vào giờ Ngọ, họ cảm thấy bình an, vui vẻ hơn, và cả năm tiếp theo cũng gặp nhiều điều may mắn hơn.
Những Giờ Không Nên Cúng
- Giờ Tí (23h đêm - 1h sáng): Giờ này được xem là “âm khí” mạnh, không phù hợp với lễ cúng mang ý nghĩa tích cực. Giờ Tí là giờ “chết”, “tối tăm”, nên tránh cúng vào giờ này.
- Giờ Sửu (1-3h sáng): Giờ này cũng được xem là “âm khí” mạnh, không phù hợp.
- Giờ Ngũ (11-13h - nếu tính Ngũ là khác với Ngọ theo một số tính toán): Tùy theo từng phong tục, một số gia đình tránh cúng vào giờ Ngũ (tuy nhiên, điều này ít phổ biến).
Bài Văn Khấn Chuẩn Cúng Rằm Tháng Giêng 2026
Bài Văn Khấn Cúng Gia Tiên Rằm Tháng Giêng
Bài Văn Khấn Cúng Phật/Thần Linh
Con xin lạy Phật, xin lạy các vị Thần linh, xin lạy tất cả chúng sinh."
Những Lưu Ý Khi Đọc Bài Văn Khấn
Những Lưu Ý Quan Trọng Khác Khi Cúng Rằm Tháng Giêng
- Không nên mặc quần áo đen (màu tang tóc), hoặc quần áo quá bể bộp, rách cũ.
- Không nên cúng khi cơ thể bẩn (ví dụ như mới tắm xong, hoặc mới “cơn ngũ hành” - những ngày sinh lý đặc biệt), hãy lau người sạch, mặc quần áo sạch trước khi cúng.
- Không nên ăn thịt lợn sống, hoặc những thứ bất sạch trước khi cúng (có thể cách 1-2 ngày).
- Nên quét dọn nhà cửa, lau bàn thờ sạch sẽ.
- Nên mặc quần áo sạch sẽ, trang trọng (màu xanh, trắng, đỏ được xem là may mắn).
- Nên chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, không vội vàng.
- Nên cầu nguyện thành kính, tâm niệm tôn trọng.
Có thể cúng Rằm tháng Giêng ở chùa được không?
Cần mời pháp sư hay thầy cúng không?
Bài viết cùng chuyên mục
Khoảnh khắc giao thừa luôn là giây phút thiêng liêng nhất trong tâm thức mỗi người Việt, nơi đất trời giao hòa và những vận hạn của năm cũ Ất Tỵ chính thức khép lại để nhường chỗ cho vận khí mới. Bước sang năm Bính Ngọ 2026 – năm của hình tượng "Thiên Mã" đầy năng lượng và bứt phá, việc thực hiện lễ cúng Trừ tịch đúng phong tục không chỉ thể hiện lòng thành kính với tiên tổ mà còn là "chìa khóa" để gia chủ khai mở tài lộc, cầu mong một năm mã đáo thành công.
09 thg 2, 2026
Lễ cúng tạ đất là một nghi thức truyền thống quan trọng của người Việt Nam, được thực hiện để tạ ơn các vị thần linh Thổ Công, Thổ Địa đã bảo vệ và phù hộ cho gia đình, mảnh đất nơi mình sinh sống. Đặc biệt, việc cúng tạ đất không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn thể hiện sự biết ơn, kính trọng của gia chủ đối với các vị thần linh và tổ tiên trong năm qua. Quan trọng hơn, cúng tạ đất đúng cách sẽ giúp gia đình nhận được sự phù hộ, bình an, thuận lợi trong công việc và cuộc sống.
04 thg 2, 2026
Năm 2026 cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, tương ứng với thứ Ba, ngày 10 tháng 2 năm 2026 theo dương lịch. Đây là ngày truyền thống mà người Việt Nam thực hiện lễ tiễn Táo Quân lên trời báo cáo, để ông Công ông Táo có thể đúng thời gian chầu trời trước Tết Nguyên Đán. Theo quan niệm dân gian lâu đời, việc cúng đúng ngày, đúng giờ không chỉ thể hiện sự tôn kính mà còn mang ý nghĩa cầu mong gia đình được bình an, may mắn trong năm mới.
03 thg 2, 2026
Việc xem ngày tốt khai trương đầu năm 2026 không chỉ là nét đẹp văn hóa tâm linh mà còn là chiến lược giúp chủ doanh nghiệp kích hoạt vận may, đón nhận luồng sinh khí mạnh mẽ từ năm Bính Ngọ. Một khởi đầu thuận lợi vào khung giờ "vàng" không chỉ giúp bạn vững vàng tâm thế mà còn là đòn bẩy cho sự nghiệp hanh thông, tài lộc dồi dào suốt cả năm.
31 thg 1, 2026
Tổng hợp 21 địa điểm du lịch 3 miền Bắc - Trung - Nam nổi tiếng nhất, chúng tôi sẽ gợi ý cho bạn những tọa độ check-in đẹp như tranh vẽ và những điểm đến tâm linh ý nghĩa cho dịp đầu năm. Từ những vùng cao mờ sương đến những bãi biển xanh ngắt, tất cả sẽ có trong danh sách "vàng" dưới đây để giúp bạn có một khởi đầu năm mới hanh thông và đầy ắp kỷ niệm.
30 thg 1, 2026
Bạn đang tìm kiếm lời chúc Valentine 2026 ý nghĩa để dành tặng người yêu? Đừng bỏ lỡ danh sách 150+ lời chúc lãng mạn nhất được chọn lọc kỹ lưỡng dành cho mọi đối tượng: từ bạn trai, bạn gái đến vợ chồng và những cặp đôi yêu xa. Cùng khám phá những câu nói ngắn gọn nhưng đủ sức làm 'tan chảy' bất kỳ trái tim nào trong ngày lễ tình nhân này.
23 thg 1, 2026