Tái định cư là gì? Đất tái định cư có được mua, bán không?

“Tái định cư là gì?” hay “đất tái định cư là gì?” không phải là những thuật ngữ quá xa lạ với nhiều người. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ và đúng về chủ đề này. Cùng tìm hiểu những thông tin và kinh nghiệm khi mua đất tái định cư qua bài viết dưới đây.

*Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo tại thời điểm chia sẻ, không phải ý kiến chuyên gia!

Tái định cư là gì?

Khái niệm tái định cư là gì được hiểu là chính sách của nhà nước nhằm giúp ổn định cuộc sống, bồi thường thiệt hại cho các chủ sở hữu nhà, tài sản gắn liền với đất khi bị thu hồi theo quy định. Các chủ sở hữu được bồi thường bằng nhiều phương thức khác nhau như cấp nhà xây sẵn, nhà tái định cư, cấp chung cư, tiền,...

Theo đó, đất tái định cư là đất mà nhà nước có trách nhiệm cung cấp cho người dân để bồi thường khi bị thu hồi đất với mục đích là giúp người dân có nơi an cư mới, nhanh chóng ổn định cuộc sống trở lại. Về mặt pháp lý, đất tái định cư là đất thổ cư, tại đây chủ sở hữu được hưởng đầy đủ quyền sử dụng đất hợp pháp như mọi loại đất thông thường. 

Khu vực tái định cư (Ảnh minh hoạ)

Các trường hợp được cấp đất tái định cư

Nhà nước cấp đất tái định cư để đảm bảo quyền lợi cho người dân và giúp họ nhanh chóng ổn định cuộc sống sau khi bị thu hồi đất, tuy nhiên không phải trường hợp nào bị thu hồi đất cũng được hưởng. Các trường hợp được cấp đất tái định cư phải thỏa mãn các trường hợp được quy định rõ trong Điều 6, Nghị định 47/2014/ NĐ-CP dưới đây: 

Trường hợp 1

Đất mà hộ gia đình, cá nhân sở hữu khi bị Nhà nước thu hồi có sổ đỏ hoặc đủ điều kiện cấp sổ đỏ theo quy định của pháp luật thì được bồi thường bằng đất tái định cư hoặc nhà ở tái định cư, nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Đất bị thu hồi hết
• Diện tích đất còn lại sau khi bị thu hồi không đủ điều kiện để người dân sinh sống theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. 
• Chủ nhà không còn nhà ở, đất nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi đất bị thu hồi. 

Nhà nước sẽ bồi thường bằng tiền trong trường hợp chủ sở hữu đất người Việt Nam định cư ở nước ngoài không có nhu cầu bồi thường bằng nhà hay đất tái định cư. 

Trường hợp 2

Trường hợp thửa đất bị thu hồi có nhiều hộ gia đình đồng quyền sử dụng thì UBND cấp tỉnh sẽ căn cứ vào quỹ đất/nhà ở tái định cư cũng như tình hình thực tế tại địa phương để quyết định mức hỗ trợ tái định cư cho từng hộ gia đình. 

Trường hợp 3

Đất của cá nhân, hộ gia đình nằm trong khu vực hành lang an toàn khi xây dựng các công trình công cộng có hành lang bảo vệ an toàn phải di chuyển chỗ ở nhưng chủ thửa đất không có nhà ở, đất nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất trong hành lang thì sẽ được bố trí tái định cư tại khu vực an toàn hơn.

Trường hợp 4

Các cá nhân, hộ gia đình sở hữu đất được hỗ trợ đất tái định cư trong trường hợp:

• Đất ở nằm trong khu vực môi trường bị ô nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân
• Đất ở có nguy cơ sạt lở, sụt lún, bị ảnh hưởng bởi thiên tai, đe dọa tính mạng của người dân. 

Qua đó có thể thấy rằng, Nhà nước có rất nhiều chính sách để hỗ trợ người dân nằm trong phần đất bị thu hồi, giúp họ nhanh chóng ổn định và phát triển kinh tế. 

>>> Có thể bạn quan tâm: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định

Kinh nghiệm mua đất tái định cư an toàn

Từ định nghĩa tái đất định cư là gì và những trường hợp được hưởng đất tái định cư, nhiều người có nhu cầu mua bán đất tái định cư. Vậy làm sao để mua đất tái định cư rẻ và an toàn? Dưới đây là những lưu ý quan trọng khi tiến hành mua bán loại nhà đất này. 

• Nếu mua nhà đất tái định cư chưa có sổ đỏ qua hình thức Hợp đồng ủy quyền thì cần thêm điều khoản ràng buộc trong hợp đồng. Cụ thể là sau khi thanh toán và nhận được giấy chứng nhận từ bên bán thì bên mua có quyền định đoạt tài sản theo đúng quy định của pháp luật khi tham gia các loại giao dịch: cho thuê, cho, tặng, bán lại, …
• Người mua nên lập hợp đồng mua bán thông qua văn bản quyền sử dụng nhà đất song song với hợp đồng ủy quyền. Các điều khoản tại hợp đồng mua bán sẽ giúp bên mua giảm thiểu các rủi ro khi mua đất tái định cư khi chưa có sổ đỏ tạo sự an toàn, tin tưởng trong quá trình giao dịch.
• Ngoài ra, khi mua đất tái định cư, người mua cần tìm hiểu thật kỹ các tiêu chuẩn của nhà ở từ vị trí, quy hoạch, chất lượng,.. của khu tái định cư. Bởi vì một số khu đất tái định cư có vị thế không đẹp, cơ sở hạ tầng chưa phát triển, khó khăn trong việc đi lại. Bên cạnh đó, một số khu có chất lượng kém, nhà nhanh xuống cấp nên cần kiểm tra thật kỹ vào những ngày mưa, nắng để đánh giá được khả năng chống thấm hoặc hướng ánh nắng của căn nhà. 
• Tìm hiểu những hạn chế về quá trình chuyển nhượng mua nhà tái định cư. Một số hạn chế của người mua loại hình nhà đất này như:

1. Người bán có thể tự ý vô hiệu hợp đồng ủy quyền để rút lại ý định chuyển nhượng vì loại đất này chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
2. Người mua chỉ được hoàn trả số tiền ban đầu mà không được nhận lãi của số tiền bỏ ra khi hủy bỏ giao dịch
3. Bên mua dễ bị rủi ro hơn khi xảy ra tranh chấp và kiện tụng  

Đất tái định cư có được tách sổ đỏ không?

Tách sổ đỏ khu đất tái định cư được hiểu đơn giản là chia thửa đất đó thành nhiều thửa đất có diện tích nhỏ hơn. Còn theo quy định của pháp luật, tách sổ đỏ đất tái định cư là việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất sau thủ tục thế chấp, góp vốn, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế,…

Về mặt pháp lý, đất tái định cư đã được cấp giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất và người sở hữu đất hợp pháp này hoàn toàn có các quyền như các loại đất khác. Do vậy, đất tái định cư có thể tách sổ đỏ nếu nó đảm bảo các điều kiện tách sổ đỏ theo quy định của pháp luật:

• Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu các tài sản gắn liền với mặt đất. 
• Không có tranh chấp tại đất tái định cư.
• Không bị kê biên ở khu đất tái định cư để bảo đảm thi hành án.
• Đất tái định cư còn thời hạn sử dụng.
• Mảnh đất dự định tách đáp ứng được điều kiện về diện tích và kích thước tối thiểu theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có đất. 
• Người sử dụng đất không vi phạm các quy định pháp luật về đất đai trong quá trình sử dụng đất tái định cư. 

Đối với trường hợp đất tái định cư chưa có sổ đỏ có thể dùng các loại giấy tờ sau:

• Biên bản họp xét tái định cư cho các chủ sở hữu có đất bị thu hồi.
• Biên bản bốc thăm nền tái định cư
• Biên bản bàn giao nền tái định cư 
• Quyết định về việc giao nền tái định cư 

Hình ảnh minh hoạ: Đất tái định cư được cấp sổ đỏ

>>> Có thể bạn quan tâm: Officetel là gì? Tìm hiểu tính pháp lý của căn hộ officetel

Đất tái định cư có được mua, bán không?

Người mua có thể tìm kiếm hàng loạt thông tin về rao bán đất tái định cư chỉ với vài cú click chuột. Tuy nhiên người mua, bán cần tìm hiểu về cách giao dịch đất tái định cư đúng quy định của pháp luật 

Trường hợp đất tái định cư đã được cấp sổ đỏ, chủ sở hữu sẽ có đầy đủ các quyền sử dụng, mua bán mảnh đất đó như các mảnh đất thông thường.

Với trường hợp đất tái định cư chưa được cấp sổ đỏ, việc giao dịch lúc này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Lí do là vì theo quy định tại khoản 3 Điều 186 Luật Đất đai 2013, điều kiện bắt buộc để được chuyển quyền sử dụng đất là có sổ đỏ. Vì thế, bên mua và bên bán sử dụng hợp đồng ủy quyền để giao dịch, nghĩa là bên mua có toàn quyền sử dụng, chuyển nhượng, cho thuê, tặng với mảnh đất đó.

Trên đây là thông tin chi tiết về tái định cư là gì, đất tái định cư là gì, các trường hợp được cấp và những thủ tục nên làm khi giao dịch đất tái định cư. Hy vọng Quý khách hàng đã có thêm kiến thức cần thiết để mua bán đất tái định cư an toàn.

*Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo tại thời điểm chia sẻ, không phải ý kiến chuyên gia.

*Hình ảnh trong bài viết mang tính minh hoạ.

Nguồn: Tổng hợp