"Đổi Đời" Cho Cần Giờ Từ Siêu Hạ Tầng: Quyết Liệt Làm, Phải Đúng Hẹn

(Khu đô thị lấn biển Vinhomes Green Paradise là trung tâm hội tụ siêu hạ tầng: đường sắt tốc độ cao, cầu Cần Giờ, đường vượt biển, đường ven biển, nút giao Bến Lức - Long Thành - Rừng Sác, cụm cảng Cần Giờ - Cái Mép… Đồ hoạ: Tất Đạt)

Người dân nhìn về tương lai của đất nước với kỳ vọng có thêm nhiều cực tăng trưởng, dự án lớn được triển khai theo tinh thần "quyết liệt làm, phải đúng hẹn" để tạo công ăn việc làm, sử dụng vốn hiệu quả, đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong 20 năm. Đây cũng là mong muốn của người dân TP.HCM khi nhìn về Cần Giờ. 

Cần Giờ đang là nơi thấy rõ dòng chuyển động của các chủ trương, nghị quyết từ Trung ương và TP.HCM khi tiếng nói, mong chờ của người dân được đưa vào nghị quyết và hiện thực bằng những siêu dự án hạ tầng. 

Ngay sau Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, các dự án siêu hạ tầng hướng về Cần Giờ đã chuyển động rõ rệt. 

Đô thị lấn biển Vinhomes Green Paradise đang thi công rộn ràng; đường sắt đô thị tốc độ cao, cầu Cần Giờ, đường vượt biển đang đề xuất; đường ven biển, cụm siêu cảng cũng đang chuyển động mạnh mẽ... Tất cả sẽ hình thành một hệ thống giao thông đa phương thức, đưa Cần Giờ thành trung tâm mới. 

(Công trường dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ (xã Cần Giờ, TP.HCM) sau gần nửa năm thi công - Ảnh: Trí Đức)

Đường sắt tốc độ cao, đường vượt biển chuyển động mạnh sau đại hội Đảng bộ TP.HCM 

Ngay ngày bế mạc Đại hội Đảng bộ TP.HCM 15-10, UBND TP.HCM đã thành lập Hội đồng thẩm định dự án đường sắt đô thị tốc độ cao TP.HCM - Cần Giờ do Công ty Vinspeed đề xuất đầu tư. Khi được thông qua chủ trương, dự án có thể khởi công trong năm 2025 và hoàn thành vào năm 2028. 

Đây là tuyến đường sắt dài 48,5km, tổng vốn đầu tư 76.120 tỉ đồng (2,93 tỉ USD), tốc độ 350km/h, tính từ Phú Mỹ Hưng đến khu đô thị lấn biển Cần Giờ chỉ còn 12 phút, phục vụ 30.000 - 40.000 hành khách mỗi giờ, mỗi chiều. 

Đây là bước đột phá về kỹ thuật và công nghệ, đặt nền móng cho hệ thống tàu tốc hành nối các vùng trọng điểm phát triển trong tương lai. 

Tuyến này sẽ trở thành phương tiện chủ lực kết nối hành khách đến siêu đô thị lấn biển Cần Giờ - Vinhomes Green Paradise (đã khởi công tháng 4-2025 và hoàn thành vào năm 2030). 

Với quy mô 2.870ha, dân số dự kiến khoảng 230.000 người, khu đô thị được định vị là thành phố sinh thái, thông minh, nghỉ dưỡng, dịch vụ đạt chuẩn quốc tế - "kỳ quan đô thị trên biển", biểu tượng mới cho tầm vóc TP.HCM. 

Một dự án khác được quan tâm đặc biệt, đó là đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu mà Tập đoàn Vingruop đề xuất. 

Sở Tài chính TP.HCM đã làm việc với nhà đầu tư, lấy ý kiến các sở ngành và đa số đều cho rằng việc nghiên cứu tuyến đường vượt biển trên là cần thiết. 

Mới nhất, ngày 20-10 Sở Tài chính đã đề xuất UBND TP.HCM xem xét chấp thuận cho Tập đoàn Vingroup sử dụng nguồn vốn tự có để thực hiện nghiên cứu dự án. 

Ngoài các dự án trên, hiện cầu Cần Giờ cũng đang được hoàn thiện hồ sơ để sớm phê duyệt chủ trương đầu tư. 

Trước đó Sở Xây dựng TP.HCM đã trình dự án nút giao thông kết nối cao tốc Bến Lức - Long Thành với đường Rừng Sác, tổng vốn gần 2.970 tỉ đồng, dự kiến khởi công đầu năm 2026 và hoàn thành năm 2028. 

Dự án sẽ giúp Tây và Đông Nam Bộ gần Cần Giờ hơn, thông qua hành lang đường vành đai 3 TP.HCM - cao tốc Bến Lức - Long Thành - đường Rừng Sác. 

Với hàng hải, TP.HCM xác định phát triển cụm cảng - logistics thông minh Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ theo mô hình siêu cảng số, vận hành bằng công nghệ dữ liệu lớn. 

Hiện nay TP.HCM đang phối hợp với bộ ngành hoàn thiện, đề xuất sửa đổi bổ sung nghị quyết 98 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM để trình Quốc hội, trong đó có cơ chế lựa chọn thu hút các nhà đầu tư chiến lược. 

Trong khi chờ các siêu dự án, hiện Sở Xây dựng TP.HCM đã chấp thuận chủ trương khai thác tuyến vận tải hành khách bằng tàu cao tốc (tàu 151 hành khách) từ bến Bạch Đằng (phường Sài Gòn) đến bến Tam Thôn Hiệp (xã Bình Khánh), do Công ty cổ phần Đô thị du lịch Cần Giờ đề xuất, tạo thêm lựa chọn đi lại cho người dân, du khách và phát triển du lịch sinh thái đường sông. 

  (Công trình xây dựng lấn biển tại Cần Giờ (ảnh chụp chiều 6-10) - Ảnh: T.T.D)

(Vinhomes Green Paradise có tổng diện tích 2.870 ha, được thiết kế để trở thành một siêu đô thị điểm nhấn lớn nhất TP.HCM - Ảnh: Ngọc Hiển)

(Theo Tập đoàn Vingroup, Vinhomes Green Paradise định hướng trở thành thiên đường vui chơi giải trí đẳng cấp, dự kiến thu hút 40 triệu khách mỗi năm - Ảnh: Vingroup)

Nghị quyết, chiến lược mới đưa Cần Giờ thành trung tâm 

Để Cần Giờ được đánh thức như hôm nay, nền tảng quan trọng nhất là các chủ trương, nghị quyết chiến lược của Trung ương, sự quyết tâm triển khai từ TP.HCM, được nêu rất rõ trong nghị quyết Đại hội Đảng TP.HCM lần thứ I nhiệm kỳ 2025 - 2030. 

Theo kỹ sư Vũ Đức Thắng - chuyên gia quy hoạch và thiết kế giao thông, Cần Giờ được ví như "nàng công chúa ngủ trong rừng" nhiều năm muốn đánh thức nhưng chưa đủ điều kiện. Biển có đấy, nhưng nước đục và bùn bồi. Giao thông kết nối hạn chế, dịch vụ nghỉ dưỡng chưa tương xứng, chỉ là "đi cho biết", chưa đủ sức níu chân du khách trở lại. 

(Tương lai Cần Giờ sẽ có một hệ thống giao thông kết nối liên hoàn bao gồm cầu Cần Giờ, nút giao cao tốc nối xuống, đường sắt tốc độ cao, cầu vượt biển... - Ảnh: Châu Tuấn)

Tuy nhiên, theo ông Thắng, với chuỗi siêu dự án đang được triển khai, Cần Giờ đang dần tỉnh giấc, trở thành bàn đạp chiến lược trong hành trình tiến ra biển lớn của TP.HCM. Các dự án như khu lấn biển, đường ven biển, cụm siêu cảng cũng sẽ tạo ra một bước tiến lớn về kỹ thuật xây dựng. 

Trong số các dự án đó, ông Thắng cho rằng đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu sẽ là công trình rất đặc biệt và sẽ là gạch nối quan trọng kết nối đường ven biển TP.HCM với đường ven biển ĐBSCL, tạo thành dải lụa ven biển quốc gia. 

Thiếu đường ven biển, xưa nay muốn đi từ Vũng Tàu về TP.HCM phải đi ngược lên Bà Rịa, lên tận Biên Hòa rồi ngoặt xuống TP.HCM dài 120km. Muốn về ĐBSCL phải vòng qua Bến Lức, xuống Tân An. 

Cũng theo ông Thắng, để tạo luồng thông thoáng cho siêu tàu viễn dương qua vịnh Gành Rái, dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu có thể kết hợp hầm và cầu. 

Với trình độ kỹ thuật xây dựng của nhà thầu nước ta hiện nay cũng như kinh nghiệm quốc tế thì dự án hoàn toàn khả thi. 

"Đô thị lấn biển, đường sắt tốc độ cao, đường vượt biển, cảng biển... là bước đột phá táo bạo cả về kỹ thuật lẫn tầm nhìn, có tác động sâu rộng đến sự phát triển chuỗi đô thị cùng trung tâm kinh tế ven biển phía Nam. 

Cần Giờ chắc chắn sẽ trở thành cửa ngõ mới - nơi hội tụ những công trình, dịch vụ đẳng cấp, giao lưu của khu vực và thế giới", ông Thắng nói. 

GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thì nhận định vịnh Gành Rái (một bên Cần Giờ, một bên là Vũng Tàu) sở hữu vị trí đặc biệt trên tuyến hàng hải Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương. Việc giành lại vị trí trung chuyển trên bản đồ hàng hải quốc tế là hoàn toàn có thể nếu có tầm nhìn và sự đầu tư tương xứng. 

Các quy hoạch phát triển cần phải bổ sung các kết nối còn thiếu và phải mang tư duy vùng, tầm nhìn dài hạn. Lấy Cần Giờ làm trung tâm sẽ mở ra không gian phát triển mới, tạo sức bật, lan tỏa cho cả khu vực lân cận. 

(Ngày 20-10 Sở Tài chính đã đề xuất UBND TP.HCM xem xét chấp thuận cho Tập đoàn Vingroup sử dụng nguồn vốn tự có để thực hiện nghiên cứu dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu - Ảnh: Châu Tuấn)
  (Phối cảnh nút giao đường Rừng Sác với cao tốc Bến Lức - Long Thành - Ảnh: Sở Xây dựng - TP.HCM)

  (Phối cảnh cầu Cần giờ - Ảnh: Sở Xây dựng TP.HCM)

Hạ tầng TP.HCM 2025 - 2030: Cần Giờ là trọng tâm 

Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định 7 nội dung trọng tâm về hạ tầng của TP.HCM. Và Cần Giờ có tên hầu hết trong các nội dung với nhiều dự án: cầu Cần Giờ; đường ven biển, đường vượt biển; đường sắt tốc độ cao nối trung tâm TP.HCM - Cần Giờ; hệ thống cảng biển Cái Mép Hạ, Cái Mép Hạ hạ lưu, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ gắn với hệ thống logistics; giao thông xanh...

Quả ngọt từ các nghị quyết, chủ trương lớn

Ông Lê Hoàng Châu (Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM) cho biết: Cần Giờ giữ vị trí đặc biệt nhưng bao năm chưa phát triển xứng tầm. Bước ngoặt chỉ thực sự đến khi TP.HCM triển khai dự án khu đô thị lấn biển Cần Giờ do Tập đoàn Vingroup làm nhà đầu tư. 

Sự xuất hiện của đại đô thị lấn biển này đã kéo theo làn sóng đầu tư mới, mở đường cho hàng loạt siêu dự án hạ tầng và du lịch quy mô lớn. Đây là xu thế phát triển tất yếu, hình thành hệ sinh thái các dự án vệ tinh quanh một cửa ngõ, trung tâm phát triển mới của khu vực và thế giới. 

Thực tế cho thấy để Cần Giờ nói riêng và TP.HCM nói chung có thể thu hút được các dự án lớn như hôm nay là nhờ định hướng xuyên suốt từ các nghị quyết của Đảng và Nhà nước. 

Trong đó, nghị quyết 31 của Bộ Chính trị đã xác định rõ phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP.HCM; nghị quyết 24 định hướng phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đông Nam Bộ. Rồi nghị quyết 98 của Quốc hội đã trao cho TP.HCM một số cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển. Chính nhờ áp dụng các cơ chế mà đại dự án lấn biển của Vingroup được triển khai với tốc độ hiếm có. 

Cùng với đó, gần đây 4 nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị gồm 57, 59, 66 và 68 - được xem như "bộ tứ trụ cột" - đã tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong tư duy và hành động chiến lược cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. 

Từ nền tảng này, hàng loạt công trình lớn trên cả nước nói chung và tại TP.HCM nói riêng đã thu hút mạnh mẽ nguồn lực xã hội, trong đó khu vực tư nhân ngày càng khẳng định vai trò kiến tạo hạ tầng. Trong đó, rõ nét nhất ở khu vực Cần Giờ với những siêu dự án chưa từng có, hứa hẹn sẽ trở thành biểu tượng mới của TP.HCM. 

Hạ tầng Cần Giờ là minh chứng sinh động cho hiệu quả của đổi mới thể chế. Đây chính là tiền đề quan trọng để góp phần xây dựng định hướng chiến lược trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - nơi những mô hình phát triển năng động như TP.HCM đang trở thành thực tiễn sinh động để tiếp tục hoàn thiện tư duy lý luận về phát triển đất nước trong giai đoạn mới. 

Cần Giờ giúp thể nghiệm và hoàn thiện thể chế 

KTS Ngô Anh Vũ (Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng TP.HCM) nhận định: Dự thảo văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cũng như nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I đều nêu sự ưu tiên phát triển hạ tầng, đột phá phát triển kinh tế tư nhân, phát triển khoa học công nghệ... 

Trong đó, với Cần Giờ, nhiều dự án đã được khởi động, đi trước. Và sau đại hội, các dự án hạ tầng đột phá lại càng được triển khai mạnh mẽ tại đây. 

Cần Giờ giờ đây không chỉ là trung tâm hạ tầng mà còn là điểm hội tụ thể nghiệm thể chế, hiện thực hóa các nghị quyết và chính sách của Đảng, Nhà nước. 

Các dự án này thành công sẽ là kết quả thể nghiệm thể chế, được đánh giá (cả hiệu quả cũng như bài học) để đúc kết, đóng góp hoàn thiện về lý luận, tầm nhìn, cơ chế, chính sách phát triển cho TP.HCM và cả nước nói chung trong giai đoạn tiếp theo. 

Còn trong tương lai gần, kết quả 5 năm triển khai nghị quyết tại khu vực Cần Giờ sẽ đóng góp lại cho TP.HCM tái định hình nghị quyết, định hướng, mục tiêu phấn đấu cho nhiệm kỳ mới. Đây sẽ là thực tiễn quý giá cho TP.HCM và cả nước. 

Nguồn: Bài viết chia sẻ từ Báo Tuổi Trẻ: ‘Đổi đời’ cho Cần Giờ từ siêu hạ tầng: Quyết liệt làm, phải đúng hẹn